ކުރެވޭހޭ އިހްސާސް
ކުރެވޭހޭ އިހްސާސް

ގޭ ދޮރުމަތީގައި ހުރި ހިޔާ ބޮޑު ބަނބުކެޔޮ ގަހަކީ އަބަދު ވެސް ފަތް ފައިބާ ގަހެކެވެ. އިރުގެ އަލިކަން ވެރިވެ، މީހުންތައް ހޭލަމޭލަ ވުމުގެ ކުރިން ކުނިކަހާ،ސާފުކުރަން ޖޫދާ ކިތަންމެހާ ވެސް ބޭނުމެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ދެ ދަރިންގެ ކަންތައްތައް ނިމި، ބޭރަށް ނިކުމެވޭއިރު ހުންނަނީ ހަތެއް ޖަހާ ބޮޑުވެފައެވެ. އަވި އަރާފައި އޮތަސް، ޖޫދާ ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ކުނި ކަހާ، ވެލިގަނޑު އޮމާންކޮށްލައެވެ.

އާދައިގެ މަތިން މިއަދު ވެސް ޖޫދާ އޮތީ ކުނި ކަހާށެވެ. ކުރިމަތީގައި އޮތް ފުޅާ،ބޮޑު މަގުން ދުއްވާފައި ދިޔަ ސްކޫޕީ ސައިކަލަށް އޭނާއަށް ބަލައިލެވުނީ ބޭއިހުތިޔާރުގައެވެ. އެއާއެކު މޫނުމަތީގައިވާ ނުތަނަވަސްކަން އިތުރު ވެގެން ދިޔައެވެ. ރަތްކުލައިގެ ކުދި މާޖެހި ރީތި ހެދުމެއްގައި އެ ދިޔައީ މަގުކޮޅުގައި ހުންނަ ވިނަރެސްގޭ ޝެހެނާޒްއެވެ. ހަރަކާތް ހުއްޓިފައި އެ ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން ޖޫދާ އިން އިރު، ޝެހެނާޒްގެ ގައިން ދުވި މީރުވަސް އޭރު ވެސް އޭނާގެ ނޭފަތުގައި ހަރުލާފައި ހުއްޓެވެ. ހިންދިރުވާލުމަށް ފަހު އަނެއްކާ ވެސް ޖޫދާ ބެލީ، ނުނިމި އޮތް ބައި އަވަހަށް ސާފުކޮށްލެވޭތޯއެވެ.

ދޮރުކައިރީގައި އިލޮށިފަތި ބެހެއްޓުމަށްފަހު، ޖޫދާ ގޭތެރެއަށް ވަނީ ވަރުބަލިކަމާއެކުއެވެ. އެހިނދު އޭނާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ މެދުގޭގައި ކުޅެން ތިބި ފަސް އަހަރުގެ ހާމް އާއި ހަތަރު އަހަރުގެ އާލާއެވެ.

"ދަރިފުޅުމެން..އައްޗީޑި." ހާސްވިވަރުން ޖޫދާއަށް ބުނެވުނީ ހިތްހަމަނުޖެހުމާ އެކުއެވެ.

އެ ކުދިން ތިބީ ގޭގެ މުށިތައް މައްޗަށް ފެނާއި ވެލި އަޅައިގެން ކުޅޭށެވެ. ޖޫދާގެ ބާރު އަޑަށް ދެކުދިން ތެދުވެ، ދުއްވައިގަތީ ކޮޓަރިއާ ދިމާލަށެވެ. އެހެންކަމުން ޖޫދާވެސް ބާރުބާރަށް ކޮޓަރިއާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.

"ނާރާތި އެނދުމައްޗަށް. ނާރައްޗޭ. ހާމް،" ޖޫދާ ގޮވަމުން ދިޔައެވެ.

އޭރު ހާމް ގޮސް އެނދުމައްޗަށް އަރައިފިއެވެ. ކިލާ ފަޔާ އެކު އެނދުމައްޗަށް އަރާ، އަތުގައި ހުރި ތެތް، ކަޅު ވެލިތަކާއެކު ބާލީހުގައި ހިފުމުން ޖޫދާއަށް ދެ ލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނެވެ. އޭރު ކުޑަކުޑަ އާލާ ހުރީ އެނދުކައިރީ ކޮޅަށެވެ.

"ދެން ހާމް. ތިހެން ހެދީމަ ކޮއްކޮ ވެސް ދަސްކުރާނެޔޭ. ފައިބާ. މަންމަ ރޭގައޭ ބެޑްޝީޓް ބަދަލު ކުރީ،" ރުޅި އަންނަން ބޭނުން ނުވި ނަމަވެސް ޖޫދާއަށް ރުޅި އާދެވުނެވެ.

ހާމްގެ އަތުގައި ހިފައި، އުރާލުމަށްފަހު ފާހާނާއާ ދިމާލަށް އޭނާ ހިނގައިގަތެވެ. އޭރު ފާހާނާ ވެސް އޮތީ ސާފު ނުކުރެވިއެވެ. ކުރަން ހުރި މަސައްކަތްތައް ގިނަ ކަމުން ޖޫދާގެ ސިކުނޑި ވަރުބަލި ކޮށްލިއެވެ.

"ޖޫދާ. ސައި ހަދާ،" ޖޫދާގެ ފިރިމީހާ ރާކިންގެ އަޑަށް އޭނާ ހަރަކާތް އަވަސްކޮށްލިއެވެ.

ރާކިންއަކީ ވަޑާމުގެ މަސައްކަތް ކުރާ މީހެކެވެ. އޭނާގެ ވަޑާންގެ ހުންނަނީ މީހުން ނޫޅޭ ސަރަހައްދުގައިކަމުން ހިނގާފައި ގެއަށް އަންނަން ވަރަށް ވަގުތު ނަގައެވެ.

"މިއަދު ވަރަށް ހޫނު ގަދަ. އެހެންވެ ތަންކޮޅެއް އަވަހަށް މިއައީ." ހެވިފައި ހުރެ ރާކިން ބުންޏެވެ.

ޖޫދާ ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. ހިނިތުންވުމަކުން ފުއްދާލީއެވެ. ކައްކާފައި ހުރި ރިހަތެލިން ބޯތައްޓެއްގެ ރިހަ ނެގުމަށްފަހު ރާކިންގެ ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓައި، އޭނާ އިށީނެވެ.

"ކޮއްކޮމެން ސައިބޮއިފިތަ؟" ރާކިން ސުވާލު ކުރުމާއެކު ޖޫދާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.

"ޖޫދާ މިއަދު ބަލީތަ؟" ރޮއްޓެއް ނަގަމުން ރާކިން ސުވާލުކުރިއެވެ.

އެއާއެކު ޖޫދާ ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ގޮނޑީގައި ލެނގިލިއެވެ.

"ބައްޔޭ ބުންޏަސް އެއީ ފެންނާނެ ބައްޔެއް ނޫން." އަސަރާއެކު ޖޫދާ އެހެން ބުނުމާއެކު ރާކިންއަށް ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލެވުނެވެ.

"ތިބުނި އެއްޗެއް އަދި ނޭނގުނޭ." ރާކިން ބުންޏެވެ.

ޖޫދާގެ ބިޒީ ދިރިއުޅުން ރާކިންއަށް ވަޒަން ނުކުރެވޭކަން އެނގުމުން ޖޫދާ އިންތިހާއަށް ދެރަވެއްޖެއެވެ. ވާނީ ވެސް އެހެންނެވެ. އިރު އޮއްސެންދެން ރާކިން އުޅެނީ ވަޑާމުގައެވެ. ގޭގައި ޖޫދާ އުޅޭގޮތް ގިނަފަހަރު އޭނާއަށް ނުފެންނާނެއެވެ.

"ވަރުބަލީ. ތެޅިތެޅި ވަރުބަލިވަނީ. އެއްތަން ސާފުކޮށް އަނެއްތަން ސާފުކުރާހާވަނީ." ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލަމުން ޖޫދާއަށް ބުނެވުނީ ވަރުދެރަވެފައިވާ އަޑަކުންނެވެ. މިފަހަރު ވެސް ރާކިން ޖަހާލީ ކުރު ހިނިގަނޑެކެވެ.

"ހިތްވަރުކޮށްލާ. ކުދިން ބޮޑެތިވީމަ ރަނގަޅުވާނެ." ރޮށީގެ ބާކީއޮތްބައި ތައްޓަށް ވައްޓާލަމުން ރާކިން ތެދުވިއެވެ.

އަދި ދެއަތް ފޮޅާލުމަށްފަހު އޭނާ ބޭރަށް ހިނގައިގަތީ ފާރުގައި ހުރި ގަޑިއަށް ބަލަމުންނެވެ. އިށީންގޮތަށް ތެދުވަން ނޭނގިފައި އިން ޖޫދާ ސިހުނީ މޭޒުމަތީގައި އޮތް ފޯނު ރިންގްވާ އަޑަށެވެ.

"އަނެއްކާވެސް ރަށުއޮފީހުން އިއުލާނު ކޮށްފި. މިފަހަރު ދެން ވަޒީފާއަށް ލައިބަލަ." މަންމަ، އާތިފާގެ އަޑުން ޖޫދާގެ ހިތް ނުތަނަވަސްކުރުވިއެވެ.

"މަންމަ ބުނީމެއްނު ދެ ކުދިން ވެސް ބަލައިދޭނަމޭ." އެއްޗެއް ނުބުނެވި އުޅެނިކޮށް އަނެއްކާވެސް އިވުނީ މަންމަގެ އަޑެވެ.

"މަންމާ. ރާކިން ގަބޫލެއް ނޫނޭ ދާކަށް. ކުދިން ބަލަން ގޭގައި އިންނާށޭ އޭނަ ބުނީ." އެހެން ބުނުމާއެކު ޖޫދާ ފެންކަޅި ވެއްޖެއެވެ.

"އެންމެ ރުފިޔާއެއް ދެ ރުފިޔާއެއް ހަރަދުކޮށްގެންނެއް ނޫނޭ ޖޫދާއަށް ކިޔަވައިދީފައި ތިހުރީ. ޑިގްރީއާ ހަމައަށް ކިޔަވައިގެން ވަޒީފާއަކަށް ނުގޮސް ތި ހުންނަނީ. ރާކިންއަށް ލިބޭ އެއްޗަކުން ކިރިޔާ ފުދިގެން ތިއުޅެނީ. ޖޫދާ ވަޒީފާއަށް ދާނަމަ ކަލޭމެންނަށް ތިއަށްވުރެ ތަނަވަސް ދިރިއުޅުމެއް އުޅެވޭނެ." އާތިފާގެ އަޑުގައިވަނީ ނުރުހުންތެރިކަމެވެ.

ޖޫދާގެ ވިސްނުމަކީ ވެސް ހަމަ އެއީއެވެ. ނަމަވެސް ފިރިމީހާއާ ދެކޮޅަށް ގޮތް ނިންމުމަކީ ޖޫދާ ފަހަރެއްގައި ވެސް ކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
"އެކަމަކު މަންމާ. ރާކިންގެ ނުގަބޫލުގައި އަހަންނަކަށް ނުދެވޭނެ." ދެރަވެލާފައި ޖޫދާ ބުންޏެވެ.

"ހޫން. އެހެންވިއްޔާ ދެން އޮވޭ ގޭގައި. މިހާރު ހިތަށް އަރާ ޖޫދާއަށް ކިޔަވައިދޭން ހަރަދު ކުރެވުނީ ބޭކާރު ލާރިއޭ." ބާރުބާރަށް އެހެން ބުނެ އާތިފާ ފޯނު ކަނޑާލިއެވެ.

އޭރު ޖޫދާއަށް ރަނގަޅަށް ވެސް ރޮވިއްޖެއެވެ. މަންމަ ނޫނަސް، އެއީ ހުދު އޭނާވެސް ހިތާމަ ކުރާ ކަމެކެވެ. ވަޒީފާއަށް ދާން އިންތިހާއަށް އޭނާ ބޭނުންވެއެވެ.
ފުން ވިސްނުމެއްގައި އިންދާ ކުއްލިއަކަށް ކޮޓަރި ތެރެއިން އާލާ ރޮއިގަތް އަޑަށް ޖޫދާއަށް ދުއްވައިގަނެވުނީ ނުހަނު ބާރަށެވެ. އެނދުމައްޗަށް ލޯޝަންފުޅި އޮއްސާލައިގެން ދެ މީހުން އެކަކު އަނެކަކު ގައިގައި ހާކަމުން ދެއެވެ.

"ދެން ހާމް. ހާމް ދޯ ލޯޝަން ފުޅި ނެގީ؟" ރޮއިރޮއި އިން އާލާ ނަގާ އުރާލަމުން ޖޫދާ ސުވާލު ކުރިއެވެ. އެއާއެކު ހާމް ދުވެފައި ގޮސް ކޮޓަރިން ނިކުމެއްޖެއެވެ.

"ހާމް ނުދައްޗޭ ބޭރަށް. މަންމައަކަށް ނުދެވޭނެ މިހެން ހުރެގެން ބޭރަށް ހޯދާކަށް." ކަރުން ނާރު ނަގަމުން ޖޫދާ ގޮވަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ޖޫދާގެ އަތު ނުޖެހެން ހާމް ގެއިން ބޭރަށް ނިކުމެއްޖެއެވެ.

އޭރު ވެސް ކަންފަތް ބުޑުގައި އާލާ ބާރަށް ރޮމުން ދެއެވެ. އާލާ އުރުން ބޭލުމަށްފަހު އޭނާ އަވަސް އަވަހަށް ހެދުން ބަދަލު ކޮށްލިއެވެ. އަދި އާލާގެ މޫނުގައްޔާއި އަތުގައި ހުރި ލޯޝަންތައް ފޮހެން ފެށިއެވެ.

"ދެން ހުއްޓާބަލަ އާލާ. މަންމަ ވެސް ވަރުބަލިވެޔޭ." ކޮޓަރިން ނިކުންނަމުން ޖޫދާ ބުނެލީ ދެރަވެފައި ހުރެއެވެ.

އޭރު ދޮންނަ މެޝިން ހުއްޓި، އެލާމް އަޅަމުން ދެއެވެ. ނަމަވެސް އެއަޑަށް ސަމާލުކަން ނުދީ ޖޫދާ ނިކުމެގެން ދިޔައީ ހާމް ހޯދާށެވެ.

"ހާމް އައިތަ؟" ޖެހިގެން ހުރިގޭ ދޮރުމައްޗަށް އެރުމަށްފަހު ޖޫދާ ސުވާލު ކުރިއެވެ.

"ދެންމެ ހަމަ އެ ނިކުތީ." ގޭތެރެއިން މީހަކު އެހެން ބުނުމުން ޖޫދާ އިންތިހާއަށް ހާސްވެއްޖެއެވެ.

"ޖޫދާ. އެހެރަ ފިހާރަ ތެރޭގައި އެބަހުރި ހާމް. ހަރުގަނޑުން އެއްޗެއް ވެސް ނަގައިގެން ހުރީ." މަގުމަތިން ދިޔަ ސައިކަލެއްގައި އިން މީހަކު ބާރުބާރަށް ގޮވާލިއެވެ.

އެއަޑަށް ފަޔަށް ބާރު ލައިފައި އޭނާއަށް ހިނގައިގަނެވުނީ ދުރުގައި ހުރި ފިހާރައާ ދިމާލަށެވެ. އެތަނަށް ވަނުމާއެކު ފުރަތަމަ ވެސް ޖޫދާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ އޭނާއާ އެކު ކިޔެވި ދެތިން އެކުވެރިންނެވެ. ބޭއިޙްތިޔާރުގައި އެމީހުންނާ ދިމާލަށް ޖޫދާއަށް ބަލަން ފެށުނެވެ. އެ މޫނުތަކުގައި ވަނީ ތާޒާކަމާއި އުފާވެރިކަމެވެ. ލައިގެން ތިބީ ރީތި ހެދުންތަކާއި ގައިން ދުވާ މީރުވަހުން ފިހާރަތެރެ ވަނީ އެއްވަސް ކުރުވައިފައެވެ. އަތުގައި އަޅާފައިވާ ވިދާބަބުޅާ ގަހަނާތަކުން ފެށިގެން އަރައިގެން ތިބި ބޫޓުތަކަށް ވެސް އޭނާއަށް ބެލުނީ ކަތި ނަޒަރަކުންނެވެ.

"ހޭ. ޖޫދާ. ރަނގަޅުތަ؟" ފަހަތުގައި ހުރި ޖޫދާ ފެނުމާއެކު ފަރީ ގޮވާލިއެވެ.

ގަދަކަމުން ހިނިތުންވެލަމުން ޖޫދާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ. އޭރު ފައިސާ ދައްކާ ނިމި، ދެންތިބި ކުދިންވެސް ޖޫދާއާ ދިމާލަށް އެނބުރުނެވެ.

"ޖޫ. ހިނގާބަލަ ކޮފީއަކަށް ދާން. އަހަރެމެން ބްރޭކް ގަޑީގައި މިދަނީ ކޮފީއަކަށް އަރާލަން ވެގެން." ޖޫދާގެ އިނގިލި ކުރީގައި ހިފައިގެން ހުރި ހާމްއަށް ބަލައިލަމުން މަރީ ބުންޏެވެ.

"ކިހިނެއް ދާނީ؟ ހާމް މިތަނަށް ވަދެގެން ބަލައޭ މިއައީ. ކޮބައިތަ މަރީގެ ދަރިފުޅު ރަނގަޅުތަ؟" ހީލަމުން ޖޫދާ އެހިއެވެ.

"މަންމަ ކައިރީ ހުންނާނީ. އޭނަ ހުންނާނެ އިރުއޮއްސުނަސް އަހަރެން ގެއަށް ދާންދެން މަންމަ ގާތު. ދާއިރު ހުންނާނީ ކާން ވެސް ދީފަ." ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލަމުން މަރީ ބުންޏެވެ.

އެއާއެކު އެ މީހުންނާ ބައިވެރި ވެލުމުގެ ގޮތުން ޖޫދާ ވެސް ހީލިއެވެ. އެމީހުން ނިކުމެގެން ދިޔުމާއެކު ޖޫދާ ހާމްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ.

"މީތި ބޭނުން." މެޓާޕެކެޓެއް ނަގައިގެން ހުރެ ހާމް ބުނެލީ އާދޭހުގެ ރާގަކަށެވެ.

ނަމަވެސް ޖޫދާ ބޯ ހޫރާލީ ސިއްރުސިއްރުންނެވެ. އެއާއެކު ހާމް ގޮސް މެޓާޕެކެޓް ހަރުގައި ބޭއްވިއެވެ. އަނެއްކާވެސް އޭނާ އައިސް ޖޫދާގެ އަތުގައި ހިފައިފިއެވެ. އެއާއެކު ޖޫދާގެ ހިތަށް ފިނިކަން ލިބިގެން ދިޔައީ ދަރިފުޅު އޭނާއަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުންނެވެ.

ދެ ދަރިންނަށް ކާން ދޭން އިން އިރު ވެސް ޖޫދާއަށް ވިސްނެނީ މިއަދު ދިމާވި އެކުވެރިންނާ މެދުގައެވެ. އެ މީހުން އެ އުޅެނީ ހާދަ އަރާމު ދިރިއުޅުމެކެވެ. ނަލަހެދިގެން އޮފީހަށް ގޮސް މަސައްކަތް ކުރަން އެ ތިބެނީ ފިނި ކޮޓަރީގައެވެ. އަވިކޮޅެއްގައެއް ނުޖެހެއެވެ. ވަޒީފާއަށް ދާ މީހުންނަށް އެލިބެނީ ޒީނަތްތެރިވާނެ ފުރުސަތެކެވެ. ބޯ ހާސްވެ، ފިކުރު ބޮޑުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެ މާހައުލުގައި އުޅޭ އެކުވެރިންނާއެކު ބޭރަށް ދެވެއެވެ. ހާދަ ހިތްހަމަޖެހޭނެތާއެވެ.

"އެކަމަކު އަހަރެން؟ ނިދިން ހޭލެވުމާއެކު މި ހުންނަނީ ކުރާނެ މަސައްކަތްތައް ސިކުނޑީގައި އަތުރާލެވިފައި. ރާކިން ގެއަށް އަންނައިރު ވެސް އަހަރެން މި ހުންނަނީ ހަޑިކަންމަތީ ތެޅިތެޅި. ގައިން މީރު ވަހެއް ނުދުވާތާ، މޫނުމަތި އަބަދުވެސް މި ހުންނަނީ މިލާ މޯޅިވެ މަރުވެފައި. ރާކިން ވެސް އެހާވަރުން އަހަންނާހެދިއެއް ނޫޅޭ ކަންނޭނގެ. އަހަރެންގެ މި ދިރިއުޅުން ބަދަލުވާނީ ކިހާ އަވަހަކަށްބާ؟" ހިތާހިތާ ޖޫދާއަށް ބުނެވުނެވެ.

ރޭގަނޑުގެ ހަމަހިމޭންކަމާއެކު ޖޫދާ އެނދުގައި އޮށޯވެލީ ދެ ކުދިން ދެ ފަރާތުގައި ބާއްވައިގެންނެވެ. ނިދުމުގެ ކުރިން ކިޔާ ދުއާތަކާއި ސޫރަތްތައް އެ ކުދިން އަމިއްލައަށް ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އޭރު ފެންވަރައިގެން ނިކުމެ ރާކިން ހުރީ ރީތިވާށެވެ. އިސާހިތަކު ދެ ދަރިންނަށް ނިދިއްޖެއެވެ. އޭރު ޖޫދާ ވެސް އޮތީ ލޯ މެރިމެރިއެވެ.

"ޖޫ." ރާކިންގެ އަޑަށް ޖޫދާ ދިޔައީ ސިހިގެންނެވެ. ނަމަވެސް ވަރުބަލިކަމުން ތެދުވާ ހިތެއް ނުވިއެވެ.

"އެ ކުދިން އެ ކޮޓަރިއަށް ލައިފައޭ މިއައީ. ނިދަނީތަ؟" ޖޫދާގެ ގައިގައި އަތް ޖައްސާލަމުން ރާކިން ބުނެލީ ނުހަނު ލޯތްބާއެކުއެވެ.

"ހޫމް. ވަރަށް ނިދިއާދޭ. ފަތިހު ތެދުވި ގޮތަކަށްނު މި އުޅެނީ." ޖޫދާ ބުނެލިއެވެ.

"ތެދުވީމަ ނިދި ފިލާނެޔޭ. އަދި ދިހައެއް ވެސް ނުޖަހާ." އަނެއްކާވެސް ރާކިން ބުންޏެވެ.

ނަމަވެސް ރާކިންގެ އަޑު ޖޫދާއަށް އިވުނުހެން ހިއެއް ނުވެއެވެ. ރާކިންއަށް ދެން އިވެން ފެށީ ޖޫދާގެ ގުގުރީގެ އަޑެވެ.

އާދައިގެ މަތިން ޖޫދާ މިއަދު ވެސް އުޅުނީ ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތްތަކުގައި އަވަދި ނެތިއެވެ.

"ޖޫ ހާދަ އަވަހަކަށް ނިދައޭދޯ. އަހަންނާއެކު ނިދާލަން ވެސް ޖޫއަކަށް ނުހުރެވޭ." ފޫހި ރާގަކަށް ރާކިން އެހެން ބުނުމާއެކު ސިންކް ކައިރީ ތަށިތައް ދޮންނަން ހުރި ޖޫދާގެ ލޭ ދިޔައީ ކެކިގެންނެވެ.

އަތުގައި އޮތް ސްޕޮންޖްގަނޑު ބާރުބާރަށް ތަށިތައް މައްޗަށް ޖަހަމުން އޭނާ އެނބުރި ރާކިންއަށް ބަލައިލީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައި ހުރެއެވެ.

"ތިހެން ތިބުނީ ހަމަ ރާކިންތަ؟ ރާކިންއަށްވުރެ ކުރިން އަހަރެން ތެދުވަމޭ. ރާކިން ވަޑާންގެއަށް ގޮސް މަސައްކަތް ކުރާއިރު އަތްގާތްކޮށްދީ އެހީވާނެ ދެ މީހުން ދެ ފަރާތުގައި ތިބެއޭ. އެކަމަކު އެންމެ ފަހަރަކުވެސް އަހަރެން އަދާކުރާ ޒިންމާތަކާ މެދު ވިސްނާލަބަލަ،" ޖޫދާގެ ބާރު އަޑުން ރާކިންއަށް ފުން ނަޒަރަކުން ޖޫދާއާ ދިމާލަށް ބަލައިލެވުނެވެ.

"ގޮނޑުހެދިގެން ގޭގައި މި އިންނަނީ ދަރިންބަލަން. ކައްކާ ކާން އަޅަން. ދޮވެ އިސްތިރިކޮށް، ތަންތަން ސާފުކުރަން." މި ހިސާބަށް ވާހަކަ ދިޔައިރު ޖޫދާގެ ލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވާން ފެށިއެވެ.

"ކުދިންނަށް ކިޔަވައިދީ، އެ ކުދިންނާއެކު ކުޅެލާ، އެ ކުދިންނަށް ވަގުތު ދެނީ ވެސް ހަމަ މިބުނި ކަންތައްތައްވެސް ކުރަމުންނޭ. އޭގެ އިތުރުން ރާކިން މަސައްކަތު ދާ އެއްޗެއްސާއި، ފެންވަރައިގެންލާ އެއްޗެއްސާ ވަކިން ތަރުތީބުން ބަހައްޓަން އަހަރެން ހާދަ އިސްކަމެއް ދެމޭ." ރޮވިފައި ޖޫދާ އެހެން ބުނި އިރު ރާކިން އައިސް އޭނާގެ ގައިގައި އަތް ޖައްސާލިއެވެ.

ނަމަވެސް ރާކިންގެ އަތް ފޮޅާލުމަށްފަހު ޖޫދާ ފަހަތަށް ޖެހިލާ، އަނެއްކާވެސް ވާހަކަ ފެށިއެވެ.

"ރާކިން ގެއަށް އަންނަން ވާއިރަށް މޭޒުމައްޗަށް ކާއެއްޗެހި އަރުވޭތޯ ބަލަން އަހަރެން ހާދަ ހަކަތައެއް ހުސްކުރަމޭ. މަސައްކަތުގައި އުޅެފައި ރާކިން ގެއަށް ވަންނަންވާއިރަށް ދަރިން ހަޑިކޮށްފައި ހުންނަ ތަންތަން ސާފުކުރަން އަހަރެން ހާދަ ވަގުތެއް ހުސްކުރަމޭ. އަހަރެންގެ ހުރިހާ ވެސް ބަޔަކީ ތިމީހުން." އަސަރާއެކު އޭނާ ބުނެލިއެވެ.

"އެނގެޔޭ. ތިހުރިހާ ކަމެއްވެސް އެނގޭ. އެއީ އަހަރެން އެހާ ފުންމާނައެއްގައި ބުނި އެއްޗެއް ނޫނޭ. އަހަރެން އަބަދުވެސް ޖޫދާއަށް ތައުރީފްކުރަން. ތިހާ މުރާލި، ގެވެހި އަނތްބަކު ލިބުނީމަ އުފާކުރަން،" ޖޫދާގެ ދެ ލޮލުން ކަރުނަ ފުހެލަމުން ރާކިން ބުންޏެވެ.

"އިއްޔެ ވެސް މަންމަ އަހަންނަށް ވަރަށް ވަރުކުރި. ވަޒީފާއަކަށް ނުގޮސްގެން،" އިސްޖަހާލަމުން ޖޫދާ ބުންޏެވެ. އެއާއެކު ރާކިންއަށް ދެފަރާތަށް ބޯހޫރާލެވުނެވެ.

"ދަރިޔަކު އުފަން ވީއްސުރެން އެ ކުއްޖާ ތަރުބިއްޔަތު ކުރަންޖެހޭނީ ދަރިފުޅުގެ މައިންބަފައިން. ރަނގަޅު ތަރުބިއްޔަތު ދެވޭނީ ވެސް މަންމަ އާއި ބައްޕައަށް. ކިރިޔާވެސް އަނގަޔާ އަތާ ދިމާވަންޏާ އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން ޖޫދާ ވަޒީފާއަށް ފޮނުވާކަށް،" ރާކިންއަށް ބުނެވުނީ ތަންކޮޅެއް ބާރަށެވެ.

"ފޮނި އުއްމީދުތަކެއްގައި ކިޔެވީ. ހުވަފެންތަކެއް ވެސް ދެކޭނެކަން އެނގޭ. އަހަންނަށް އެނގޭ ޖޫ ވެސް ވަޒީފާއަށް ދާހިތްވާކަން. ބޭނުންވާކަން. އެކަމަކު އަހަރެން ވަރަށް އުފާވޭ އަހަންނަށް ކިޔަމަންތެރިވާތީ. އަހަރެމެންގެ ދަރިން ކިތަންމެ ހަލަބޮއްޔަސް، އެކުދިންނަކީ ކިހާ ކިޔަމަންތެރި ދަރިންތަކެއް،" ރާކިންގެ ޖުމްލައިން ޖޫދާއަށް ބޭއިހްތިޔާރުގައި ހިނިތުންވެވުނެވެ.

"ހާމްއަށް މިހާރު ނަމާދުކުރަން ވެސް އެނގޭ. އެއީ ޖޫދާ ގޭގައި އެކުދިންނަށް އެ ވަގުތުތައް ދޭތީ ވާގޮތް. ވަޒީފާއަށް ދާ މީހުންނަށް ދަރިންނަށް ދެވޭނީ ކޮން ވަގުތެއް؟ ފައިސާއަކީ ހުރިހާ އެއްޗެއް ނޫނޭ." ރާކިން ޖޫދާގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ. އެއާއެކު ޖޫދާ މަޑުމަޑުން ރާކިންގެ މޭގައި ބޯއަޅާލިއެވެ.

ހަވީރުގެ ހިތްގައިމު ވަގުތެވެ. އަވައްޓެރިންނަށް ސަދަގާތް ކުރުމުގެ މާތް މަގްސަދުގައި ޖޫދާ ޝެހެނާޒްގެ ގެއަށް ދިޔައީ ކަރާ ފަޅިއެއް ހިފައިގެންނެވެ. ދޮރާށި ހުޅުވާލުމާއެކު ފުރަތަމަ ވެސް އޭނާއަށް ފެނުނީ ކުނިގިނަ ދޮރުމައްޗެވެ. ގޭތެރެއިން އޭރު ވެސް ޝެހެނާޒް އެއްޗެހި ގޮވާ އަޑު އިވެއެވެ.

"އޮފީހުން ގެއަށް އަންނާނެކަމެއް ވެސް ނެތް. ކޮންމެ ދުވަހަކު ފުރަތަމަ މިޖެހެނީ މި ހަޑި ސާފުކުރަން. އަޅެ ރޫބީއަކަށް ނޭނގޭތަ މަންމަ ވަރުބަލިވާނެކަމެއް. ރޫބީ އެއްޗެއް ކެއްކިއްޔާ ބަދިގެ ވެސް ސާފުކުރަން ޖެހޭނެދޯ،" ޝެހެނާޒްގެ ޖުމްލަ ނުނިމެނީސް އޭނާއަށް ޖޫދާ ފެނިއްޖެއެވެ. އޭރު އޭނާ ކުދި ކިޔަމުން ދިޔައީ 15 އަހަރުގެ ދަރިފުޅު ރޫބީއަށެވެ.

"ޖޫދާ ހިތަށް އަރާނެ އަހަރެން ރުޅި ގަދައޭ." ހެވިފައި ހުރެ ޝެހެނާޒް ބުނެލީ ހަމަޖެހޭގޮތް ދައްކަމުންނެވެ.

"ނޫނޭ. އެހެން ހިތަކަށް ނާރާނެއެއްނު." އަތުގައި އޮތް ކޮތަޅު ދިއްކޮށްލަމުން ޖޫދާ ބުނެލީ ހިތްހެޔޮކަމާއެކުގައެވެ.

"ކަރާ؟ ވަރަށް ރަތް ކަރައެއްދޯ؟" ކޮތަޅުތެރެ ބަލައިލަމުން ޝެހެނާޒް ބުންޏެވެ.

"އާދޭ އެތެރެއަށް ދެން. އާދެވުނު ދުވަހު ކޮފީއެއްވެސް ބޯލަންވާނެ." އަނެއްކާވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ ޝެހެނާޒެވެ.

އެތެރެއަށް ވަނުމާއެކު ޖޫދާއަށް ފެނުނީ ބަލައިލަން ފަސޭހަ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. ސޯފާމަތީގައި އޮތީ ހުސް އަންނައުނެވެ. ސިޓިންރޫމް ކަނެއްގައި ހުރި މޭޒުމަތި އޮތީ ތަރުތީބު ގެއްލިފައެވެ. ސޯފާމަތީގައި ހުރި އަންނައުނުތައް އެއްފަރާތަކަށް ޖައްސާލުމަށް ފަހު ޖޫދާ އިށީނދެލިއެވެ.

"އަހަރެން ވެސް ހިތަށް އަރާ ޖޫދާ ގޮތަށް ގޭގައި އިނދެވޭނެ ނަމައޭ." ކޮފީތަށި ދިއްކޮށްލަމުން ޝެހެނާޒް ބުނެލިއެވެ.

އެ ޖުމްލައިން ޖޫދާއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ.

"އޭރުން މިހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ކުރެވޭނެއެއްނު. އަސްލު ވެސް ޖޮބަށް ދިޔުމަކީ ބޮޑު ބޮލުގައި ރިހުމެއް. އަދި އަމުދުން މި ދަރިން ބައިތިއްބާފަ ގޮސްގެން ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުވެސް ލިބޭ،" އަތްފުރާ އަންނައުނުތައް ނަގައިގެން ގޮސް، ދުރުގައި ހުރި ގޮނޑިއެއް މައްޗަށް އަޅާލުމަށްފަހު ޝެހެނާޒް ބުންޏެވެ.

"މިއީ ރޭގައި ދޮވެފައި ހުރި އެއްޗެހި. އަދިކިރިޔާ މި ނެގޭގޮތްވީ. އޮފީހަށް ގޮސް ކޮމްޕިޔުޓަރު ކައިރީ އިނަސް ސިކުނޑި އޮންނަނީ ގޭގަ. ހަމަ ތެދެއް މިބުނީ. އެތާ އެހާ ބުރަކޮށް އުޅެފައި މި އަންނަނީ. އެކަމަކު އަދި މިރޭ އަށެއްގެ ކުރިން އަހަރެން ނޭވާލާނެ ވަގުތެއް ނުވާނެ." އަނެއްކާވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ ޝެހެނާޒްއެވެ.

އޭނާގެ މޫނުމަތިން ވެސް ފެންނަނީ ނުތަނަވަސްކަމާއި ހިތްހަމަ ނުޖެހުމުގެ އަސަރުތަކެވެ. ޝެހެނާޒްގެ ހުންނަނީ 15 އަހަރުގެ ކުއްޖަކާއި 10 އަހަރުގެ ކުއްޖެކެވެ. ދެން އޭނާ ދައްކަން ފެށީ ދަރިންގެ ވާހަކައެވެ. ބުނާ ގޮތް ނަހަދާ ވާހަކައެވެ. ކިޔަވާހިތް ނުވާ ވާހަކައެވެ.

"ގެއަށް އައިސް މިހެން އަޑުވީއްލާކަށް ބޭނުމެއް ވެސް ނޫން. އެކަމަކު ގެއަށް އަންނައިރު މިތަންތަން އޮންނަ ގޮތް ފެނި ފުރަތަމަ ވެސް ރުޅި ގަދަވެވެނީ. ދެން އެއްޗެހި ވެސް ބުނެވޭ. ފަހުން ވަރަށް ދެރަވޭ. އެކަމަކު ކީއްކުރާނީ؟" އޭނާ ދިޔައީ އިހްސާސްތައް ބަންޑުން ކުރަމުންނެވެ.

"މިޒަމާނުގައި ދެ މީހުން ވަޒީފާއަށް ނުގޮސް ދެކޮޅެއް ނުޖެހޭނެ. އެއްގޮތަކަށްވެސް ޖޮބަށް ދާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. ދަރިންގާތު ގިނަ ވަގުތު އުޅޭހިތްވަނީ. އޮފީހުން އަންނައިރު ހުންނަނީ ވަރުބަލި ވެފަ. ބުރަކަށި ދަމާލަން ބޭނުންވިޔަސް ފުރަތަމަ މި ޖެހެނީ މި ކަންތައްތައް ކުރަން." ދެރަވެލާފައި އޭނާ ބުންޏެވެ.

"އަސްލު ވަރަށް އުނދަގޫދޯ ތިހެން އުޅެން." ޝެހެނާޒްގެ ވާހަކައިގައި ބައިވެރިވުމުގެ ގޮތުން ޖޫދާ ބުންޏެވެ.

"ޖޫދާމެންނަށް ކިހާ ފަސޭހަވާނެ. އެއްވެސް އިތުރު ޓެންޝަނެއް ނޯންނާނެ. ދަރިންގެ ކަންކަމާ ފިރިމީހާ އަދި ގޭތެރޭގެ ކަންތައްތައް ވެސް ކުރަންވީ. ކިހާ ބޮލަށް ލުއި ވާނެ. އަހަރެމެން މި ޖެހެނީ އޮފީސް ކަންކަމާ ބޯ ގާނާފަ، ގެއަށް އައިސް އަދި ގެދޮރު ހުރިހާ ކަމެއް ކުރަން." ވަރުބަލި އަޑަކުން ޝެހެނާޒް ބުންޏެވެ.

އޭނާގެ ވާހަކަތަކުން ޖޫދާގެ ސިކުނޑިއަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލުޔެއް ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް ޝެހެނާޒްގެ ކުރިމަތީގައި އޭނާގެ ދިރިއުޅުމާ ޝެހެނާޒްގެ ދިރިއުޅުން އަޅާކިޔާ، ވަކާލާތު ކުރާކަށް ޖޫދާގެ ހިތެއް ނޭދުނެވެ.

ގެއަށް އައިއްސުރެ ޖޫދާއަށް ވިސްނެނީ ޝެހެނާޒްގެ ވާހަކަތަކާމެދުއެވެ. މީގެ ކުރިން ޖޫދާ ހީކުރަނީ އޮފީހަށް ދާ އަންހެނުންނަކީ އޭނާއަށްވުރެ ފަސޭހައިގައި އުޅޭ މީހުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ މީހުންނަކީ ވެސް ޖޫދާ ފަދައިން ބުރަކޮށް އުޅޭ ބައެއްކަން އޭނާއަށް އިހްސާސްކުރެވުނީ އަދިކިރިޔާއެވެ. ޝެހެނާޒްގެ ޖަޒްބާތުތަކާއި ޝަކުވާތައް ޖޫދާއަށް ދެނެގަނެވުނެވެ.

ކޮންމެ މީހަކީ ވެސް ތަފާތު މީހެކެވެ. ތަފާތު ދިރިއުޅުމެއްގައި އުޅޭ މީހެކެވެ. އަދި އެކި މީހުން ތަހައްމަލް ކުރާނީ އެކި ކަންކަމެވެ. އެހެން މީހުންނަށް އިނގިލި ދިއްކޮށް ފާޑު ކިޔަން ނުވާންވީ މިހެންވެއޭ އެވަގުތު އޭނާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. މިއަދު ޖޫދާ ޝެހެނާޒްގެ ޒިންމާތައް ބެލީ ޝެހެނާޒްގެ ލޮލުންނެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނު އެތައް ކަމެއް، އެއީ ހުދު ޝެހެނާޒްގެ ދެއަތުން ކުރާނެ މަސައްކަތްތަކެވެ. ޖޫދާގެ އިހްސާސްތައް ޝެހެނާޒްއަކަށް ވެސް ނޭނގޭނެއެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް އެއްވެސް ވަގުތުކޮޅެއް ނުދީ، ރޭގަނޑު ނިދެންދެން އޭނާ އަވަދިނެތި އުޅޭ އުޅުން ޝެހެނާޒްއަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ގޭގައި އިންނަ މަޔަކާއި ވަޒީފާއަށްދާ މަޔަކާ މެދު އަޅާކިޔާ، ފާޑުކިޔަން ނުވާންވީ މިހެންވެއެވެ.

ނިމުނީ