29 May 2023, 12:26
މިންސްކް (29 މެއި 2023): ރަޝިޔާ، ބެލަރޫސްގައި ބަހައްޓަން އުޅޭ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރުތަކަކީ ސަރަހައްދުގެ އިތުރުން ދުނިޔޭގެ އަމަނާއި ސުލްހައަށްވެސް އޮތް ނުރައްކަލެއްކަމަށް އެމެރިކާއިން ސިފަކޮށްފިއެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ބައިޑެން ވިދާޅުވީ ރަޝިއާއިން ބެލަރޫސްގައި ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމަކީ އެމެރިކާއަށް ވަރަށް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް ކަމަށާއި އަދި އެއީ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަމަނާއި ސުލްހައަށްވެސް ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް ބެލަރޫސްގެ ރައީސް އެލެގްޒެންޑާ ލުކަޝެންކޯ ވިދާޅުވީ ރަޝިއާގެ އެފިޔަވަޅަށް މަރުހަބާ ކިޔާކަމަށާއި އެއީ އެމެރިކާ ނޭޓޯގެ އެތަށް ގައުމެއްގައި ބަހައްޓާފައިވާ ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރުގެ ފުނިވަރުތަކަށް ދެވޭ ރައްދެއް ކަމުގައެވެ.
ރަޝިޔާ އިން ބެލަރޫސްގައި ބަހައްޓާ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރުތައް ބެލަރޫސް އަށް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް ރަޝިއާގެ ފަންނީ ތަޖުރިބާކާރުން ކުރަމުންގެންދާކަމަށާއި އެހަތިޔާރުތައް ބެލަރޫސްގައި ބެހެއްޓުމުން ބެލަރޫސްއަށް މިހާރަށްވުރެ ބޮޑަށް ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާނެ ކަމަށްވެސް ލުކަޝެންކޯ ވިދާޅުވިއެވެ. ބެލަރޫސްގައި ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރު ބެހެއްޓުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި މިދިޔަ އަހަރު ރަޝިއާ އާއި ބެލަރޫސް ވަނީ ސޮއިކޮށްފައެވެ.
މިއީ 1991 ވަނަ އަހަރު ކުރީގެ ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަން ރޫޅިގެން ދިއުމަށްފަހު، ރަޝިޔާގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރެއް އެ ގައުމުން ބޭރުގައި ރުކުރުވާލާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ސޮވިއެޓް ޔޫނިޔަން ރޫޅިގެން ދިޔުމަށްފަހުވެސް ރަޝިއާއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ނިއުކްލިޔާ ބާރެވެ.
އެމެރިކާއަށްވުރެވެސް ބޮޑަށް ރަޝިއާގެ ނިއުކްލިޔާ ގާބިލްކަން ބޮޑެވެ. އަދި ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރުވެސް އެމެރިކާއަށްވުރެ ރަޝިއާގައި މާ ގިނައެވެ. ނަމަވެސް ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަން ރޫޅިގެން ދިއުމަށްފަހު ރަޝިއާގެ ނިއުކްލިޔާ އެއްވެސް ހަތިޔާރެއް ރަޝިއާއިން ބޭރުގައި މިހާތަނަށް ބަހައްޓާފައެއް ނުވެއެވެ.
ސޮވިއެޓް ޔުނިޔަންގެ ޒަމާނުގައި ރަޝިއާގެ ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރުތައް ވޯސޯ ޕެކްޓް ގައުމުތަކުގައި ރުކުރުވާލާފައިވެއެވެ. އެއީ ނޭޓޯއާ ކުރިމަތިލުމަށް ސޮވިއެޓެ ޔޫނިޔަން އިސްކޮށް އޮވެގެން އުފައްދާފައިވާ އަސްކަރީ ޖަމާއަތެކެވެ.
ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން ރޫޅިގެން ދިޔުމާއެކު ވޯސޯ ޕެކްޓްވެސް ރޫޅުނީއެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާ ގެންދިޔައީ ދަނޑިވަޅު ބަލާފައި ނޭޓޯގެ ބާރު ގަދަކުރަމުންނެވެ. ނޭޓޯގެ ގައުމުތަކުގައި އެމެރިކާގެންދިޔައީ އިތުރު ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރުތައް ބަހައްޓައި އަދި ކުރީގެ ވޯސޯ ޕެކްޓްގެ ގައުމުތައްވެސް ނޭޓޯއަށް ވައްދައި ރަޝިއާގެ ސަރަހައްދީ ރޮނގާ ހިސާބަށް ނޭޓޯ ބޮޑުކޮށް ފުޅާކޮށް ރަޝިއާ ވަށާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
ރަޝިއާ އިން ޔުކްރެއިންއަށް އަސްކަރީ ގޮތުން އަރައިގަތް ސަބަބަކީވެސް މިއެވެ. ރަޝިއާ އިން ޔުކްރެއިންއަށް އަރައިގަތީ ކުރިން ރަޝިއާއާއެކު ސޮވިއެޓް ޔުނިޔަންގެ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ޔުކްރެއިންގައި އެމެރިކާއަށް ތާއީދުކުރާ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއް އުފައްދައިގެން ޔޫކްރެއިން ނޭޓޯއަށް ވައްދައި ރަޝިއާ ވަށާލުމަށް އެމެރިކާ ކުރަމުންގެންދިޔަ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމަށް ކަމަށް ރަޝިއާ އިން ފާޅުގައިވަނީ ބުނެފައެވެ.
ބެލަރޫސްގައި ރަޝިއާގެ ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރު ރުކުރުވާލުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުމާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގެ ރައީސް ބައިޑެން ވަނީ އެކަމަށް ނުރުހުން ފާޅުކުރައްވައި އެއީ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަމަނާއި ސުލްހައަށް ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ.
ނަމަވެސް ރަޝިއާއަށް އަމާޒުކޮށްގެން ނޭޓޯއަށް ނިސްބަތްވާ ޔޫރަޕްގެ އެތަށް ގައުމެއްގައި އެމެރިކާގެ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރުތައް ބަހައްޓާފައި އެބަހުއްޓެވެ. މީގެތެރޭގައި އިނގިރޭސި ވިލާތް، އިޓަލީ، ޖަރުމަނު، ތުރުކީ، ބެލްޖިއަމް އަދި ނެދަލޭންޑްސް ހިމެނެއެވެ.
މީގެއިތުރުން ޗައިނާ އާއި އުތުރުކޮރެއާ އަށް އަމާޒުކޮށްގެން އޭޝިއާގެ ދެގައުމު ކަމަށްވާ ޖަޕާން އާއި ދެކުނު ކޮރެއާގައިވެސް އެމެރިކާއިން ގިނަ އަދަދަކަށް ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރު ބަހައްޓާފައި އެބަހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަމަނާއި ސުލްހައަށްވެސް ކުރިމަތިވާނެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި އެމެރިކާ ނުދެކެއެވެ.
ބެލަރޫސްއަކީ ކުރީގެ ސޯވިއެޓް ޔޫނިޔަންގައި ހިމެނުނު ގައުމެކެވެ. ބެލަރޫސްގެ ގައުމީ ސަލާމަތާބެހޭ ކައުންސިލްގެ ސެކްރެޓަރީ އެލެގްޒެންދަރު ވޮލްފޯވިޗް ވިދާޅުވިގޮތުގައި ކުރީގެ ސޮވިއެޓް ޔުނިޔަން ރޫޅިގެން ދިޔުމާއެކު ބެރޫސްގައި ހުރި ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރުތައް އަނބުރައި ރަޝިއާއަށް ފޮނުވާލީ އެމެރިކާއިން ނޭޓޯ ފުޅާނުކުރާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ދީފައި އޮތުމުންނެވެ.
ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ އަމަލުތައް ހުރީ އެއާޚިލާށް ހާލަތުގެ އެޑްވާންޓޭޖް ނަގައިގެން ނޭޓޯ ފުޅާކޮށް ނޭޓޯގެ ގައުމުތަކުގައި އިތުރު ނިއުކްލިޔާ ބެހެއްޓުން ކަމަށްވާތީ އެއީ ރަޝިއާ އެކޭ އެއްގޮތަށް ބެލަރޫސް އަށްވެސް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ވޮލްފޯވިޗް ވިދާޅުވިއެވެ. މިނުރައްކަލުން ސަލާމަތް ވެވޭނީ ބާރުގެ ތިލަފަތް ހަމަހަމަ ކުރުމަށްޓަކައި ރަޝިއާގެ ނިއުކްލިޔާ ހަތިޔާރު ބެލަރޫސްގައި ބަހައްޓައިގެންކަންވެސް ވޮލްފޯވިޗް ހާމަކުރެއްވިއެވެ.