19 Jan 2017, 12:55
އުމައްޔަތުވަންހައިގެ އެންމެ ޗާލުކުރެއްވި، އެންމެ އަރާމު ދިރިއުޅުއްވުމެއް އުޅުއްވި އަދި އެންމެ ފަތަރާސީ ހިންގެވުމެއް ހިންގަވައި އުޅުއްވި އަމީރުގެ ޙައިޘިއްޔަތަކުން ނޫނެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ؟ އަބޫހުރައިރާ އާއި، މުޞްޢަބު ބުނު ޢުމައިރު އާއި، އަބޫޒައްރުލް ޣިފާރީ ( ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުމް) ގެ ނަމޫނާއެއް ކަމުގައިވާ އަމީރުލް މުޢުމިނީން އުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ޙައިޘިއްޔަތުންނެވެ.
ރައްބާނީ އިންސާނާ އަމީރުލްމުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްއަޒީޒު ރަޙިމަހުﷲ މާތްﷲގެ ރުހިވޮޑިގަތުން އެދިވަޑައިގެން އެކަލޭގެފަނުގެ އާއިލާ މިގޮތަށް ފަޤީރުކަމުގެ ތެރެޔަށް ދޫކޮށްލެއްވުމުން އަރަހުށި މާތްﷲ މިދުނިޔެމަތީން ދައްކަވައިފައިވާ ދީލަތިވަންތަކަމުގެ އިބުރަތްތެރި މަންޒަރަކާ މެދުވެސް މިހައިތަނުން އެއްޗެއް ނުދަންނަވައި ކުރިޔަށް ދާން ދަތިވެއެވެ.
އާދެ، ޢަބްދުއްރަޙްމާނު ބުނު ޤާސިމު ބުނު މުޙައްމަދު ބުނު އަބީބަކުރު ރަޙިމަހުﷲ، ޚަލީފާ އަބޫޖަޢުފަރުލް މަންޞޫރަށް ނަސޭހަތް ދެއްވަމުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
"ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ރަޙިމަހުﷲ މިދުނިޔެއިން ވަކިވެވަޑައިގަތީ އެގާރަ ބޭފުޅުން ދޫކުރައްވައިފައެވެ. ތަރިކައިގެ ގޮތުގައި ދޫކުރެއްވީ ސަތާރަ ދީނާރެވެ. އޭގެތެރެއިން ހަތްދީނާރު ޚަރަދުވީ އެކަލޭގެފާނުގެ ކަފުންކޮޅަށާއި، ކަށުކަމާކެމީގެ އެހެނިހެން ޚަރަދުތަކަށެވެ. ބާކީ ދިހަ ދީނާރު ބައްސަވައިލެއްވުމުން ކޮންމެ ބޭފުޅަކަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވީ ސަތާރަވަރަކަށް ދިރުހަމެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރުރުފިޔާ ބައެވެ. ނަމަވެސް މާތްﷲގެ މަގުގައި ޖިހާދުކުރައްވާ މުޖާހިދުންނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ ބޭފުޅަކު އެއްފަހަރާ ސަތޭކަ އަސް ޞަދަޤާތްކުރެއްވިތަން އަޅުގަނޑު ދުށީމެވެ. ޚަލީފާ ހުޝާމް ބުނު އަބްދުލްމަލިކުވެސް އަވަހާރަވީ އެގާރަ ބޭފުޅުން ދޫކުރައްވައިފައެވެ. އެއިން ކޮންމެ ބޭފުޅަކަށް ހުޝާމުގެ ތަރިކައިން ދިހަލައްކަ ދީނާރު ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް އެއިގެ ތެރެއިން އެއްބޭފުޅަކު މީހުންދޭ ޞަދަޤާތުގައި ހިއްޕަވައި އުޅުއްވަނިކޮށް އަޅުގަނޑު ދުށީމެވެ."
އަމީރުލް މުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ރަޙިމަހުﷲ އެކަލޭގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާގެ ދަނޑުފަނގުތަކާއި ބަގީޗާތައް ދޫކޮށްލެއްވުމަށްފަހު ދެން އެނބުރިވަޑައިގެންނެވީ އެހެނިހެން މީސްމީހުންނަށް ޣަޞްބުން ލިބިފައިވާ މުދާތަކާ ދިމާޔަށެވެ. އެފަދަ ތަކެތި އެތަކެތީގެ ވެރީންނަށް ލިބިދެއްވުމުގެ މަސައްކަތް ފެއްޓެވުމާއެކު ޢުމުރުން ދުވަސްވީ ބަލިކަށި ޒިންމީއެއް އެތާނގައި އިނދެފައިތެދުވެ ދެންނެވިއެވެ.
"އޭ އަމީރުލް މުއުމިނީނެވެ! އަމީރު ޢައްބާސު ބުނު ވަލީދު ވަނީ އަޅުގަނޑުގެ ބިމަކަށް ޣަޞްބުން ވެރިވެވަޑައިގެންފައެވެ."
އޭރު ޢައްބާސު ވެސް އެމަޖްލިސުގައި އިންނެވިއެވެ. އަމީރުލްމުއުމިނީން، އައްބާސުގެ އަރިހުން ޖަވާބަކަށް އެދިވަޑައިގެންނެވުމުން ޢައްބާސު ވިދާޅުވިއެވެ. "އެބިމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕާފުޅު ވަލީދު ބުނު ޢަބްދުލްމަލިކު އަޅުގަނޑަށް އެސްޓޭޓެއްގެ ގޮތުން ދެއްވި ބިމެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އަތުގައި ފަތްކޮޅު އެބައޮތެވެ." ޢައްބާސު އެގޮތަށް ޖަވާބުދެއްވުމުން ދަޢުވާކުރާ މުސްކުޅި ޒިންމީއާ ދިމާޔަށް އަމީރުލްމުއުމިނީން ބައްލަވައިލެއްވިއެވެ. އޭނާ ދެންނެވިއެވެ. "މާތްﷲގެ ފޮތާ އެއްގޮތަށް މަނިކުފާނު ކުރައްވާ ކޮންމެ ޙުކުމަކާ އަޅުގަނޑު ރުހެމެވެ."
އަމީރުލްމުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒޒު ރަޙިމަހުﷲ މައްސަލައިގެ އެކޮޅުމިކޮޅު ބައްލަވައިލެއްވުމަށްފަހު އަމީރު ޢައްބާސަށް ވިދާޅުވިއެވެ. " ވަލީދުގެ ފަތުގެ މައްޗަށް އިސްވެގެންވަނީ މާތްﷲގެ ފޮތެވެ. އޭ ޢައްބާސެވެ! އެބިން ދޫކޮށްލައްވާށެވެ!" މިހެން ވިދާޅުވެފައި ޒިންމީންގެ މީހާގެ ބިން އޭނާއަށް ލިބިދެއްވިއެވެ.
ޢައްލާމާ އިބްނު ސަޢުދު ލިޔުއްވައިފައިވެއެވެ. އަމީރުލް މުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޝާމުކަރައިގައި ޣަޞްބުން ފޭރެވިފައިހުރި ބިންބިމާއި މުދަލުގެ ކަންތައް ނިންމަވަން ފެއްޓެވުމާއިއެކު އިސްލާމީ ދަޢުލަތުގެ ހުރިހާ ކަންކޮޅުތަކުގައި ތިއްބެވި ގަވަރުނަރުން ރަސްމީ އަމުރުފުޅެއް ފޮނުއްވިއެވެ. އެއަމުރުފުޅުގައި ނުހަނު ވަރުގަދަޔަށް އަންގަވައިފައިވަނީ ޣަޞްބުން އަތުލެވިފައިހުރި ހުރިހާ މުދަލެއް އެތަކެތީގެ ޙައްޤުވެރީންނަށް އަވަހަށް އަނބުރައި ރައްދުކޮށް ނިންމުމަށެވެ. ޢިރާޤުގައި ފޭރެވިފައިހުރި މުދާތައް ގިނަކަމުން އެތަންތާގެ ޙަޤީޤީ ވެރީންނަށް އެތަންތަން ދޫކޮށްލުމުން ޢިރާޤުގެ ޚަޒާނާ ހުސްވިއެވެ. މަރުކަޒީ ބައިތުލްމާލުން ޢިރާޤުގެ ސަރަހައްދީ ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުތަކަށް ފައިސާ ފޮނުއްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
އާއިލާގެ ދޮށީ ބޭފުޅުންގެ ސަކާކުރެއްވުން
އަމީރުލްމުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ މިސާލެއްނެތްފަދަ ޢަދުލުވެރި މަސައްކަތްޕުޅާ ވިދިގެން އުމަވީ އަމީރުންގެ ކޯފާ ހައްދުން ނެއްޓުނު ވާހަކަ ކުރީންވެސް ވަނީ ދަންނަވައިފައެވެ. ޢުމަރާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތްކުރައްވަން އުމަވީ އަމީރުން ބޭނުންފުޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް ރައްޔިތުން ތިބީ ޢުމަރަށްޓަކައި ފިދާވާން ތައްޔާރަށްކަން އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީ ފާޅުގައި ދެކޮޅުވެރިކަން އިޢުލާންކުރައްވާކަށެއް ކެރިވަޑައެއްނުގެންނެވިއެވެ. އަމީރުލް މުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު އަބްދުލްޢަޒީޒު އެކަލޭގެފާނުގެ ޙައްޤު ޤާއިމުކުރެއްވުމުގެ މަސައްކަތްޕުޅު ހުއްޓައިލައްވާތޯ އެކަލޭގެފާނާ ވާހަކަ ދައްކަވަން އުމަވީ ޚާންދާނުގެ މުސްކުޅިފުޅު ހަރު ބޭފުޅުން ފޮނުއްވިއެވެ.
އެބޭފުޅުން މިމޭރުމުން ޢުމަރާ ވާހަކަ ދެއްކެވުމުން ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
"މާތްﷲ ގަންދެއްވަމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއަޅުއްވަން އުޅުއްވައިފިނަމަ ތިޔަބޭފުޅުންވެސް ނިކަމެތިކޮށްލާނަމެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ގާތުން ދުރަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ."
ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ރަޙިމަހުﷲ އެކަލޭގެފާނުގެ ބޮޑުދައިތާފުޅު ފާޠިމަތު ބިންތި މަރްވާނު ދެކެ ވަރަށް ލޯބިފުޅުވެއެވެ. ފާޠިމާއަށް އިންތިހާ ދަރަޖަޔަށް ކަމޭހިތްތަވައެވެ. އެހެންކަމުން ބަނީ މަރްވާނުން އެއްފަހަރަކު އެކަމަނާވެސް ޢުމަރުގެ އަރިހަށް ސަކާކުރުއްވަން ފޮނުއްވިއެވެ. ޢުމަރުގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން ފާޠިމާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"ދަރިފުޅާއެވެ! ދަރިފުޅުގެ ޢާއިލާގެ ބޭފުޅުން އެބަ ޝަކުވާކުރައްވައެވެ. އެބޭފުޅުންނަށް އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން ލިބިވަޑައިގެންފައިހުރި ހިކިރޮށިކޮޅަށް ދާންދެން ދަރިފުޅު އެބޭފުޅުންގެ އަތްޕުޅުން އެބަ އަތުލަމުއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ދަރިފުޅު އެބޭފުޅުންނަށް ބައިލާރިވެސް ނުދެމުއެވެ."
ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. "ލޯބިވާ ބޮޑުދައިތާފުޅާއެވެ! އަޅުގަނޑު އެބޭފުޅުންގެ އެއްވެސް ޙައްޤެއް ނުހިފަހައްޓަމެވެ."
ފާޠިމާ ވިދާޅުވިއެވެ. "އެހުރިހާ ބޭފުޅުން ޝަކުވާކުރައްވައި ހަޅޭފުޅުލައްވަނީ އެވެ. އެބޭފުޅުން ދަރިފުޅާ ދެކޮޅަށް ކޮންމެވެސް ގަޑުބަޑެއް އުފައްދައިފާނެތީ ދައިތަ ބިރުގަނެއެވެ."
އަމީރުލްމުއުމިނީން ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. "ލޯބިވާ ބޮޑުދައިތާފުޅާއެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި ޤިޔާމަތްދުވަސް ފިޔަވައި އެހެން ދުވަހަކާމެދު ކުޑަވެސް ބިރުވެރިކަމެއް އޮތްކަމުގައިވާނަމަ މާތްﷲ އެބޭފުޅުންގެ ނުބައިފުޅުކަމުން އަޅުގަނޑު ރައްކާތެރިނުކުރައްވާށިއެވެ"
ޢުމަރު އެހެން ވިދާޅުވެފައި މަސްކޮޅަކާއި، އަލިފާންމުޖްމަރާއަކާއި، އަސްރަފީއަކާ ގެންނަށް އެންގެވިއެވެ. އެތަކެތި ގެނެވުމުން، އަސްރަފީ އަލިފާނަށްލައި ރަނގަޅަށް ރަތްވަންދެން ދޮންކުރަން އެންގެވިއެވެ. އަސްރަފީ ރަނގަޅަށް ދޮންވުމުން އަސްރަފީ ނަގައި މަސްކޮޅުގެ މަތީގައި ބާއްވަން އެންގެވިއެވެ. މަސްކޮޅު ފިހެވެމުން ދާން ފެށުމުން ވިދާޅުވިއެވެ.
"ބޮޑުދައިތާފުޅާއެވެ! ދައިތާފުޅުގެ އަޚާގެ ދަރިފުޅު މިފަދަ ޢަޒާބުން ސަލާމަތްކުރައްވާކަށެއް ދައިތާފުޅު ބޭނުންފުޅެއްނޫންތޯއެވެ؟"
ޢުމަރު ގެ ވާހަކަފުޅާއި ދެއްކެވި މިސާލުގެ ސަބަބުން ފާޠިމާ ބިންތި މަރްވާނަށް ޖެހިވަޑައިގެންނެވީ ބަޙުޘުކުރުކޮށްލައްވާށެވެ. އެކަމަނާ ނުކުމެވަޑައިގެން ޢާއިލާގެ މެމްބަރުންނާ މުޚާޠަބުކުރައްވައި ވިދާޅުވިއެވެ.
"މިއީ ހައްތާވެސް ތިޔަބައިމީހުންކުރާ ކަންތައްތަކުގެ ނަތީޖާއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ޢުމަރުބުނުލް ޚައްޠާބު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ޢާއިލާއިން ކާވެނިކުރުމުން ދަރިފުޅު އެވަނީ އޭނާގެ މާފާފުޅުގެ ފަރާތްޕުޅަށް ގޮސްފައެވެ. ދެނެއް ކުރާނެކަމެއް ނެތެވެ."
މަރްވާނު ވަންހައިގެ ބޭފުޅުން އެއްފަހަރަކު ހުޝާމް ބުނު ޢަބްދުލްމަލިކުވެސް ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ އަރިހަށް ފޮނުއްވިއެވެ. އެބޭފުޅުންގެ ވަކީލެއްގެ ޙައިޘިއްޔަތުންނެވެ. ހުޝާމް ވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ.
"ޢަމީރުލް މުއުމިނީނެވެ! މަނިކުފަނުގެ ވެރިކަމުގައި ދިމާވާ މައްސަލަތައް މަނިކުފާނުގެ ގޮތްކޮޅަށް ނިންމަވަމުން ގެންދަވާށެވެ. ނަމަވެސް ކުރީގެ ޚަލީފާއިން ކުރައްވައިފައިހުރި ކަންތައްތަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުގެންނަވާށެވެ. އުމައްޔަތު ވަންހައިގެ މީހުންނަށް ކުރީއްސުރެ ލިބިފައިހުރި ޙައްޤުތައް ދަމަހައްޓަވާށެވެ."
އަމީރުލް މުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ވިދާޅުވިއެވެ. "މަނިކުފާނުގެ އަރިހަށް އެއްކަމަކާ ބެހޭގޮތުން ދެލިޔުމެއް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ ހައްދަވާނީ ކިހިނެތްތޯއެވެ. އެއް ލިޔުމަކީ އަމީރު މުޢާވިޔާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ލިޔުއްވުމެކެވެ. އަނެއް ލިޔުއްވުމަކީ ޢަބްދުލްމަލިކުގެ ލިޔުއްވުމެކެވެ. އެދެލިޔުއްވުމުގެ ތެރެއިން މަނިކުފާނު އިސްކަން ދެއްވައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ ކޮން ލިޔުއްވުމަކަށްތޯއެވެ؟"
ހުޝާމް ވިދާޅުވިއެވެ. "އަޅުގަނޑު އިސްކަމަށް ބަލައި ޢަމަލުކުރާނީ އަމީރު މުޢާވިޔާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ލިޔުއްވުމަށެވެ."
ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ރަޙިމަހުﷲ ޖަވާބުދެއްވިއެވެ. "އަޅުގަނޑު ޢަމަލުކުރަމުން މިގެންދަނީ އަމީރު މުޢާވިޔާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ލިޔުއްވުމަށްވުރެވެސް މާ އިސް، މާ މުޤައްދަސް ލިޔުއްވުމަކަށެވެ. މާތްﷲގެ ފޮތަށެވެ."
މިވާހަކަފުޅުތައް ދެކެވުނު މަޖްލިސްގައި އަމީރުލްމުއުމިނީން ޢުޘްމާނު ޛުއްނޫރައިނި ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ މުނިކާފަ ދަރިކަލުންސަޢީދު ބުނު ޚާލިދު ބުނު ޢުމަރު ބުނު ޢުޘްމާނު ވެސް އިންނެވިއެވެ. ޞަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ.
އަމީރުލް މުއުމިނީނެވެ. "މަނިކުފާނުގެ ޒަމާނުގެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން މަނިކުފާނުގެ އަރިހަށް ހުށަހެޅޭކަންތައްތައް ޢަދުލު އިންޞާފުން ނިންމަވަމުން ގެންދަވާށެވެ. ނަމަވެސް ކުރީގެ ޚަލީފާއިން ނިންމަވައިފައިހުރި ކަންތައްތައް އެހުރިގޮތަކަށް ބަހައްޓަވާށެވެ. ހެޔޮކަމަކަށް ވިޔަސް ނުބައިކަމަކަށް ވިޔަސް ވެހެވެ. އެކަންކަމުގެ ޒިންމާ އުފުއްލަވާނީ އެބޭފުޅުންނެވެ. އެކަންކަމާމެދު މަނިކުފާނަކާ ސުވާލެއް ނުކުރައްވާނެއެވެ."
އަމީރުލް މުއުމިނީން ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ރަޙިމަހުﷲ ސަޢީދާ މުޚާޠަބުކުރައްވައި ވިދާޅުވިއެވެ.
"އަޅުގަނޑު މާތްﷲއަށްޓަކައި މަނިކުފާނާ ސުވާލުކުރަމެވެ. މަނިކުފާނުވެސް އެކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅަށްޓަކައި ޖަވާބުދެއްވާށެވެ. މީހަކު މަރުވީ ބޮޑެތި ކުދީންތަކަކާއި ކުޑަކުދީންތަކެއް ދޫކޮށްފައެވެ.
(ނުނިމޭ)